Ga naar boven

Geulmanagement: wat te doen met een geul die naar de dijk kruipt?

Op diverse plaatsen in de Waddenzee dreigt het gevaar dat een geul een dijk ondermijnt. Binnen het Deltaprogramma Wadden werken de waterschappen Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest, Wetterskip Fryslân en Rijkswaterstaat Noord-Nederland daarom samen in het onderzoek Geulmanagement van de POV-Waddenzeedijken. Met het project is onderzocht of tijdig morfologisch ingrijpen (geulmanagement) kostbare en niet-natuurvriendelijke oplossingen met harde materialen kan voorkomen. Het hoofddoel van het onderzoek is de kansrijkheid van ‘zachte maatregelen’ verkennen. Onder zachte maatregelen verstaan we ingrepen met zand, zoals morfologisch baggeren of een geulwandsuppletie. De verkenning vond plaats rondom de Lauwersmeerdijk en het Vierhuizergat.

Resultaat: harde en zachte maatregelen liggen niet zover uit elkaar
Het uitgevoerde morfologische en ecologische onderzoek plaatst vraagtekens bij de veronderstelde voordelen van geulmanagement. Zachte maatregelen hebben waarschijnlijk regelmatig onderhoud nodig. Hoe vaak is erg onzeker en hangt af van de lokale omstandigheden die moeilijk te voorspellen zijn. Een pilot is de enige manier om meer zekerheid te krijgen over de levensduur. Frequent onderhoud zorgt voor hogere Life Cycle Costs (LCC). Ook wordt het ecosysteem herhaaldelijk verstoord. De verschillen in effecten op de ecologie tussen harde en zachte oplossingen zijn daarom minder groot dan gedacht.

Resultaat: een goed proces en samenwerking is cruciaal
Werksessies en individuele raadplegingen van technische experts en maatschappelijke stakeholders brachten gedurende het proces verrassende inzichten op tafel. De veronderstelde weerstand tegen harde maatregelen in de Waddenzee blijkt niet alom aanwezig. De zorgen over herhaaldelijke verstoring zijn minstens even groot. Zorgvuldig omgevingsmanagement schept in dit proces een prettige sfeer voor de samenwerking. Belangrijke aspecten daarvan zijn een onafhankelijke projectleider, open uitwisseling van kennis en belangen en stapsgewijze terugkoppeling aan bestuurders, experts en maatschappelijke organisaties. Dit proces leidde in oktober 2018 tot een bestuurlijk gedragen acceptatie van het resultaat: de beslissing om geen pilot met een zachte maatregel uit te voeren, vanwege onzekerheid over de kosten, onvoorspelbaarheid van de waterveiligheid en beperkte meerwaarde voor natuur en wetenschap. Dit is na te lezen in de infographic die hieronder staat.

Een brug naar bestuurlijk gedragen oplossingen
De oplossing voor de problematiek met geulen is maatwerk. Er dient lokaal naar de morfologische situatie en de aanwezige belangen in het gebied gekeken te worden. Goede beheerafspraken tussen de waterkeringbeheerder en waterbeheerder zijn in een vroeg stadium nodig, nog voordat er daadwerkelijk problemen ontstaan.  Zo is er tijd om tot bestuurlijk gedragen oplossingen te komen. Betrek partijen met de grootste belangen tijdig bij het project en doorloop in alle openheid het proces waarin verschillende maatregelen worden vergeleken en afgewogen. Goed inhoudelijk onderzoek in combinatie met stevig omgevingsmanagement verhoogt de kans op tijdig bestuurlijk gedragen oplossingen voor geulen die dijken bedreigen. Het onderzoek is afgerond met een infographic en een handreiking om onze werkwijze en kennis te delen met andere beheerders. De handreiking komt binnenkort online op deze pagina.

<< Ga terug naar vorige pagina
© 2019 POV Waddenzeedijken - Project Overstijgende Verkenning HWBP | Copyright | Ontwerp & Ontwikkeling Custard.nl