Ga naar boven

Geulmanagement

Het onderzoek geulmanagement
Rijkswaterstaat en Waterschap Noorderzijlvest werken samen aan de Verkenning Geulmanagement Waddenzee. Een project om de mogelijkheden te onderzoeken om Waddenzeegeulen die de dijk (dreigen te) ondermijnen te verleggen. Bijvoorbeeld door morfologisch baggeren en/of zandsuppleties, die de betreffende geul op grotere afstand kan houden van de kust. En hoe een dergelijke methoden zich verhouden tot de ingrepen met ‘harde’ maatregelen tot nu toe.

Samen komen tot oplossingen
Het doel van de verkenning is met partijen in en rond het Wad en kennisinstellingen oplossingen te verkennen waarmee het waterschap en Rijkswaterstaat in de toekomst sneller kunnen anticiperen op de morfologische ontwikkeling in de Waddenzee en de impact hiervan op de dijkstabiliteit.

Geulen op afstand houden van de dijk
Met geulmanagement wordt sneller geanticipeerd op de morfologische ontwikkeling van de Waddenzee. Met ‘zachte’ maatregelen, zoals morfologisch baggeren en/of zandsuppleties, wordt de betreffende geul op grotere afstand gehouden van de kust. De morfologie van de Waddenzeebodem is voortdurend in ontwikkeling onder invloed van het getij en het menselijk handelen. Getijdegeulen verplaatsen zich op een aantal locaties richting het land. Als hier niets aan gedaan wordt, worden de belendende dijken ondermijnd. In de huidige situatie wordt dit voorkomen door het onderwatertalud met hard materiaal (meestal staalslakken of stortsteen) te versterken. Dit zijn echter tijdelijke en bovendien kostbare en niet-natuurvriendelijke oplossingen.

De geulen van Rijkswaterstaat, de dijk van het waterschap
Daarnaast speelt een beheersvraagstuk. Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor de geulen in de kombergingsgebieden (zie scope). De waterschappen zijn verantwoordelijk voor het beheer van de dijk. Geulmanagement heeft betrekking op beide. In de huidige situatie wordt pas ingegrepen als er een veiligheidsrisico is. Als een geul te dicht bij de dijk is, treedt een noodprocedure in werking.

Het wenselijk beheerafspraken (wie bepaalt en wie betaalt?) te maken indien met geulmanagement geanticipeerd wordt op het ontstaan van een veiligheidsrisico. In het recente verleden heeft zich een aantal noodsituaties voorgedaan waarbij moest worden ingegrepen om schade aan de primaire kering te voorkomen (Amelandergat, Afsluitdijk, Den Helder). Actueel langs dijkring 6 is de problematiek bij Vierhuizengat waar zich een zeer diepe geul gevormd heeft die richting de kust beweegt.

Een pilot in Vierhuizergat
Het streven is binnen de verkenning een pilot uit te voeren bij Vierhuizergat, waar een geul vlak langs de Lauwersmeerdijk loopt. In 2012 is hiervoor een spoedingreep aan het voorland van de dijk en de geul gepleegd met ‘harde’ maatregelen: het storten van steen en staalslakken in de geul en voor de dijk.

Planning
In 2016 en 2017 hebben we verkennend onderzoek gedaan om te kijken wat er mogelijk is om de geul bij Vierhuizergat te verleggen. Dit hebben we gedaan met experts, natuurorganisaties en het bevoegd gezag uit het gebied. We hebben meerdere varianten onderzocht met onderzoeksbureaus Arcadis. In 2018 heeft HKV een model gemaakt van de geul en bekeken hoe lang 4 verschillende ingrepen in stand blijven en wanneer een volgende ingreep nodig zou zijn. Ook zijn de effecten op de omgeving bepaald. Dit is besproken met verschillende experts en de stakeholders uit het gebied. Hier is een voorkeursvariant uit gekomen. In het najaar van 2018 besluit de stuurgroep van de POV-W of we een pilot gaan uitvoeren om deze variant van geulmanagement in de praktijk te testen.

Wat houdt ‘geulmanagement’ in? Bovenstaand filmpje laat het zien!

 

© 2018 POV Waddenzeedijken - Project Overstijgende Verkenning HWBP | Copyright | Ontwerp & Ontwikkeling Custard.nl